
Onvermoeibaar
reist ShantiMayi over de wereld om mensen te ontmoeten die verlangen om hun
wezenlijke natuur te realiseren. Ze is Amerikaanse van geboorte en woont al meer
dan een decennium enkele maanden per jaar in de traditionele Vedische ashram van
haar Meester Hans Raj Maharajji, in India. ShantiMayi, spiritueel wereldleraar, open naar alles,
beschikbaar voor iedereen, wonend in het hart, daar waar geen enkele scheiding
te maken is. Dick Berts sprak met ShantiMayi tijdens haar laatste bezoek aan
Nederland.
Wanneer is iemand gereed om zijn spirituele meester
te ontmoeten? Wat is het keerpunt?
"Een
meester heeft rijpe en niet rijpe studenten. Beiden hebben dezelfde meester in
hetzelfde leven. Waarom? Alleen omdat het tijd is voor de meester om te
verschijnen. Als de meester verschijnt dan is iemand klaar om zijn meester te
ontmoeten. Het is belangrijk om te begrijpen dat
de discipel geen ondergeschikte is van de meester. Hij of zij is een meester in
wording. Het
is een geschenk dat je krijgt, maar ook de bereidwilligheid om het te ontvangen. Het
keerpunt is voor iedereen verschillend, maar moet ook enige overeenkomsten
hebben. Iemands
leven verandert. Hij of zij kijkt dieper naar zijn leven dan ooit te voren. Hij
kan een of
andere schok hebben gehad, een verlies. Hij kan op een morgen wakker worden en
ineens willen weten wat God is. Iemand is ineens dichter bij zijn hart gekomen dan
bij alle conditioneringen van het leven. Men heeft me verteld dat ik een vrouw ben,
een Amerikaanse, van een bepaalde familie. Maar als ik bij mijn hart kom, dan
realiseer ik me dat die conditioneringen in de maatschappij misschien nog wel
overeind staan, maar dat ze niet aangeven wie ik ben. Ik ben geen
Amerikaanse, alhoewel ik er een ben. Ik ben veel meer dan de
definitie van Amerika. Het keerpunt is als je gaat zien dat niets je zo
makkelijk kan definiëren.
Als je daar doorheen gaat, dan zet je een
voet op het pad. Dan kom je in contact met
wat je werkelijk bent en wat alle wezens in essentie zijn".
Hoe
kan iemand wiens hart nog gesloten is het verschil herkennen tussen een echte
verlichte meester en bedrieger die ze in een gevaarlijke sekte probeert te krijgen?
"Die
gevaarlijke sekten zijn zo zeldzaam. Meestal zijn de bedoelingen van mensen wel
goed, ook al zijn ze nog geen verlichte meester. En iemand met goede bedoelingen
kan iets goeds doen. We leven in een wereld die vol met sekten is. Legers,
landen en ga zo maar door. Er is vandaag de dag zo ontzettend veel geweld en
oorlog overal om ons heen. Het is bijna ons belangrijkste voedsel en ons
belangrijkste vermaak geworden. En dan, als één groepje onevenwichtige mensen
zich van het leven berooft, dan zijn alle religieuze outsiders, die niet stevig
verankerd zijn in een kerk, plotseling allemaal verdacht. Maar ik zeg je, er zijn
zoveel prachtige wezens met zulke prachtige bedoelingen. We reageren veel te sterk
op enkele incidenten. Maar er is wel een manier om er met een gesloten hart
achter te komen of iemand een echte meester is. Want dan wordt je hart geopend.
Je hart kan geopend worden door een goede spirituele vriend. In het Boeddhisme
wordt een ware meester een goede spirituele vriend genoemd. Dat spreekt me heel
erg aan. Een manier om het uit te vinden is of een meester
zich steeds verwijdert van zijn leerlingen. Niet fysiek, maar met woorden zoals
'ik ben
dit en jullie zijn dat'. 'Als jullie op mijn niveau gekomen zijn'. Zo af en toe
is het mogelijk
dat je zoiets hoort, het kan een keer nodig zijn. Maar als je steeds maar weer
te horen krijgt dat je lager bent en iemand hoger is dan jij, dan is het
misschien wel tijd om in de auto te stappen en naar huis te gaan".
U
bent een heel warme goeroe. Altijd heel aardig en zacht voor uw studenten.
Andere goeroes zijn veel harder voor hun leerlingen. Hoe komt dat?
"Ik
ben heel streng. Soms ben ik zacht, maar niet altijd. Mijn goeroe Maharajji is
veel zachter dan ik. Toen ik met een groep leerlingen door de Sinaï woestijn
trok, zei iemand tegen me, ik vind uw antwoorden altijd zo fantastisch. Ik zei,
misschien komt er een tijd waarop je mijn antwoorden niet zo leuk zult vinden.
Het is fijn als je mijn antwoorden fantastisch vindt, want dat
betekent dat we elkaar begrepen hebben. Maar er kan een tijd komen dat mijn
antwoord zo hard
voor je is, dat je het gevoel hebt dat je in een draaikolk terecht bent gekomen
omdat het je
zo snel bij je binnenste brengt. Hij is arts. Dus zei ik tegen hem, als een patiënt
zijn medicijnen niet wil innemen, dan moet je ze wel eens door zijn strot duwen,
als je een goede dokter wilt zijn. Je moet doen wat nodig is. Vlak voordat ik
wegging uit India, nodigde ik een van mijn studenten uit om met me mee te gaan naar
vrienden. Ze zei ja. Toen keerde ze zich om en zei, ik denk dat u niet echt wilt dat ik
meekom. Daar ben ik toen heel fors tegenin gegaan. Ik denk niet dat jij kunt
denken dat je denkt wat ik denk. Laten we eerlijk en rechtdoorzee tegen elkaar
zijn. Projecties daar moet je soms fors doorheen breken. Maar ik wil
sterk, machtig en zacht in mijn hart zijn. Het echte zachte hart is het meest
machtige hart. Wat
er tussen mij en mijn leerlingen is, verdeelt ons niet gauw als we wederzijds
respect voor elkaar hebben, maar ik wil niet op een voetstuk geplaatst worden.
Want dat is iets militairs en niet iets spiritueels. Wij houden van elkaar. Een
van mijn favoriete foto's is die van een goeroe die hand in hand zit met zijn
leerling. Dat raakt me heel diep, want ik ben heel close met
mijn leerlingen. Maar soms moet het lichaam een stapje terug doen".
Hebben
wij een vrije wil om te handelen of bezit en bestuurt het bewustzijn ons
compleet?
"We
zijn bewustzijn. Wat stuurt en wat gestuurd wordt is in essentie hetzelfde. Het
is niet nodig om daar een onderscheid in aan te brengen. Als je zegt ik ben God,
dan is dat waar, als je dat ik ben God in alles ziet dat ervaren kan worden en
er niets buiten laat. Maar als je ik ben God
op een persoonlijke manier gebruikt, dan heb je er echt helemaal niets van
begrepen".
Wat
zou het betekenen voor ons bewustzijn als we de aarde zouden vernietigen?
"Dan
zouden we er niet meer zijn, nietwaar? Ik maak me daar ook ongerust over. Maar
als het gebeurt dan is er niet veel wat we er tegen kunnen doen. We moeten doen
wat we kunnen om vernietiging van deze planeet te voorkomen. Door onze levens te
zuiveren en door onze mind en ons hart zo open mogelijk te maken. Zolang we nog
een leven hebben, hoe lang of hoe kort dat ook is. Dat is beter dan ons zorgen
te maken over de vraag of er iets zal gebeuren. Want we zijn hoe dan ook heel
kwetsbaar. Er kan zo een komeet komen die onze planeet in tweeën splijt.
Je kunt nooit weten wat er gebeurt, dat is het mooie van het leven. Planeten
worden geboren en sterven. Als we onze planeet vernietigen zou het bewustzijn er
nog steeds zijn. Of het ons bewustzijn zou zijn is een andere vraag. Het heeft
niet zoveel zin om je ongerust te maken, het gaat erom dat je zo weinig als maar
mogelijk is te maken hebt met die energie. Je kunt
het niet links laten liggen, we moeten ons bezig houden met het behoud van de
aarde. Maar het eindresultaat blijft onvoorspelbaar. Misschien vernietigt de
mensheid niet de aarde, maar vernietigt hij zichzelf. Er zijn bovendien
verschillende manieren waarop je deze vraag kunt beantwoorden. Een is vanuit het bewustzijn en dan zijn wij de planeet
en vernietigen we onszelf. Een andere manier is vanuit een individuele mens en dan is het heel
droevig. Een
U
heeft eens gezegd, een fundamenteel inzicht is, dat je niet hoeft te lijden.
Waarom lijdt de mensheid zo enorm?
"Omdat ze vergeten wie ze zijn. Als je in hebzucht
gaat zitten, ben je vergeten wie je bent. Als je gaat haten, dan ben je ook
vergeten wie je bent. Als je denkt dat je hoger of lager bent dan iemand anders, dan ben je ook vergeten wie je bent. We zijn zo diep vergeten
dat we allemaal uit één essentie bestaan. Iedere
keer dat dit vergeten wordt, ontstaat er onnodig lijden. Soms is lijden niet
tegen te gaan zoals bij ziekten en bij geestelijke instabiliteit. Maar onnodig
lijden vindt altijd zijn oorzaak in afscheiding, hebzucht
en verlangen. Daar zitten we tegenwoordig vol van. Onze wereld is zo
oppervlakkig geworden. Ouders vertellen hun kinderen niet dat alle harten van de
mensheid op dezelfde manier kloppen. Kinderen zijn op hun vijfde jaar al
helemaal gefixeerd op Nike schoenen. Die mogen ze best hebben. De materiële
wereld is niet verkeerd. Maar als hij zijn oorsprong vergeet, dan veroorzaakt
dat lijden. Het enorme lijden dat je tegenwoordig overal
ziet, kan een hoopvol teken zijn. Misschien is het een keerpunt. Maar mensen raken ook verslaafd aan lijden. Ze vergeten hoe het is om je
vredig te voelen. Misschien klampen ze zich daar uit onzekerheid aan vast. Maar
zekerheid bestaat niet in het leven. Zekerheid zit hem in je realiseren dat
zekerheid niet bestaat. Daar ben je zeker en daar ben
je vrij. Wanneer je weet dat je kwetsbaar bent".
Welke andere fundamentele dingen zou de mensheid
volgens u moeten begrijpen?
"Er is een gezegde, verdeel en heers. Maar ik zeg,
dat je juist samen moet brengen. Dat is veel effectiever. Het zou
fantastisch zijn als de mensheid begreep dat we één grote wereldfamilie
zijn. En dat wanneer je iemand anders pijn doet, je niet alleen jezelf pijn
doet, maar de hele mensheid. Dat is geen theorie, het is
letterlijk waar. Het is de reden waarom de mensheid op dit moment zo ontzettend
lijdt. De scheidingen die we hebben aangebracht veroorzaken enorm veel leed. We
bestaan uit één en dezelfde essentie. Het is heel moeilijk voor de mensheid om
dat te zien. We zijn allemaal uniek. Maar dat unieke is heel gewoon omdat we het
allemaal zijn. Het gewone en het unieke zijn twee kanten van dezelfde munt. Ze moeten allebei in balans zijn. Ik wil jou niet zijn en jij
niet mij. Maar jij en ik zijn ondeelbare essentie. Omdat je uniek bent, vind ik
het leuk om je te leren kennen. Als je net zo als ik was, dan zou het zijn alsof
ik altijd in de spiegel keek. Maar tegelijkertijd kunnen onze harten elkaar raken in de ondeelbare essentie. Mensen laten zich
ook zo makkelijk leiden. Maar je moet sterk op je eigen benen
staan. Zelf ervaren en zelf onderzoeken is heel belangrijk. Ik volg mijn meester zoals een babyvisje zijn moeder. Maar we zijn niet
hetzelfde. Alles is verschillend aan ons. Hij is een
Indiase man, ik een Amerikaanse vrouw. Hij is stil, ik ben spraakzaam. Hij is zachter dan ik ben. Ik ben beter opgeleid dan hij is. Er
zijn zoveel verschillen. Maar zonder twijfel is hij de meest fantastische mens
die ik ooit ontmoet heb. Hij kan me overal naar toe
brengen, maar ik ben het die loopt. En dat weet hij. De meester draagt niemand,
je moet zelf sterk zijn. Je moet de essentie in jezelf vinden. Je meester kan je
daar keer op keer weer op richten. Maar je moet het zelf
doen. Als iemand echt een meester wil hebben, dan zal hij alles verliezen. Zijn hoofd,
zijn trots, zijn jaloezie, zijn onwetendheid, zijn afgescheidenheid,
alles waarvan hij dacht dat het hem dierbaar was. Wat hij terugkrijgt? Niets.
Niet-iets. Het is niet geven en nemen. Het is geven, geven, geven en geven. Je
geeft zoveel aan je meester tot je helemaal leeg bent. Totdat er niets meer in
je is dat je kan afscheiden, tot er niets meer in je is dat onnodig kan lijden,
dat kan vergelijken. Totdat je al die oppervlakkige conditioneringen achter je gelaten hebt.
En dat neemt een hoop tijd".
Waarom zijn mensen met een meester dan toch vaak
meer vreugdevol?
"Omdat
ze al die overbodige dingen niet meer hebben. Maar je moet het nooit in een
geven en nemen verhaal willen persen, want daar zijn we zo aan gewend. Als ik
iets terugkreeg van mijn meester, dan wilde ik daar ook meteen vanaf. Ik wil
niets terug, want er is niets dat ik wil hebben. Laatst vroeg mijn meester of ik iets van
hem wilde hebben. Een huis misschien? Maar
ik wilde niets. Hij zei dat hij mij volkomen vertrouwde. Het is het enige in
deze wereld dat
ik nodig heb. U moet volkomen vertrouwen hebben in mijn vermogen om te doen wat
u vraagt.
Of ik vertrouwen heb in mijn eigen sangha? Absoluut. Natuurlijk zullen ze
allemaal tot zelfrealisatie komen. Vroeger of later in een ander leven. Ieder
wezen zal uiteindelijk tot zelfrealisatie komen".
Heeft u nog een praktische oefenmethode voor mensen
om tot zelfrealisatie te komen?
"Behandel
anderen zoals je zelf behandeld wilt worden. Dat is helemaal niet makkelijk.
Maar dan
gaan de deuren open. En het bewustzijn en de mind en het hart. Dan is iedere
stap op je levenspad dieper in jezelf en dieper in de ware aard van de dingen. Het
lijkt heel simpel, maar het gaat heel diep. Als er integriteit, waardigheid en
liefde tussen ons is, dan zullen we elkaar toestaan
om dieper bij elkaar naar binnen te gaan. Zonder enig voorbehoud. Daar vind je
de eenheid
en in eenheid de totaliteit en in totaliteit leegte en in leegte
beschikbaarheid".
Welke
vraag van uw leerlingen heeft u het meeste geraakt?
"Ik
kan me geen vraag herinneren, maar wel een antwoord. 'Liefde is de makkelijkste
weg'. 'Liefde is makkelijk', zei een leerling. Ik zei toen tegen haar, dat ik de
behoefte voelde opkomen om naar haar toe te rennen en mijn hoofd aan haar voeten te leggen.
Zo geraakt was ik. Want niemand zegt dat liefde gemakkelijk is, iedereen zegt altijd dat
het moeilijk is. Maar ze heeft gelijk, liefde is het allergemakkelijkste dat er
is. De simpelste en de meest effectieve weg. Een andere keer vroeg ik aan een
man hoe het met hem ging. 'Ik ben altijd dezelfde', zei hij.
Toen dacht ik deze man heeft iets gezien".
U heeft eens uw excuses aangeboden omdat u niet
tegen leugenaars kunt.
"Ja.
Het spijt me dat ik zo ben. Ik kan wel tegen leugenaars, maar het doet me pijn
in mijn hart dat mensen elkaar bedriegen om macht te verwerven. Dat is mijn zwakte.
Ik moet er doorheen zien. En dat kan ik ook wel, maar ik ben me er altijd van
bewust als mensen niet eerlijk zijn. Natuurlijk moet je niet als een geblinddoekte
ezel door het leven gaan, maar je moet altijd dieper kijken dan de leugen.
Voordat je iets ziet moet je God zien. Je ziet dan de leugen
wel, maar ook wie dat doet. Ook al weet de leugenaar niet wie hij is, jij weet
dat wel".
U
zegt: "Het hart -wat dat ook voor je mag betekenen - begrijpt heel goed de
eenheid van alle dingen ". Wat betekent het hart voor uzelf.''
"Het hart betekent een begrijpen, een manier van
zijn, een manier van zien, een manier van horen, een manier van ervaren die elke
afscheiding weigert. Dat is een hele uitdaging. Een heel mooie uitdaging. Eén
geopend hart kan al zoveel uitmaken. Als Hans Brinker zijn kleine vingertje niet
in de dijk had gestoken, was heel Nederland onder water gelopen. Daarom leven wij het leven van Bodhisattva's en houden wij een
constant gebed gaande dat het bewustzijn zal toenemen zodat de dijk
niet doorbreekt. Alle ellende van de wereld kan ons niet breken, we voelen ons
daardoor alleen maar meer geïnspireerd om dieper in ons gebed te gaan. Zo
voelen de Dalai Lama, de Hopi indianen en vele anderen het. Het zal een
glorieuze dag zijn en hij zal ook zeker komen, waarop ieder wezen de eenheid van
alle dingen begrijpt".
Zullen alle wezens dat zonder uitzondering ooit begrijpen?
Met
een overweldigende kracht in haar stem: "Sure".
Dick Berts.
Handel NBr, Nederland, mei 2001
