Vraag: Kun je wat vertellen over dat je een individuele persoon bent en dat je niks van een ander wilt, ook binnen een relatie. Ik wil niks van een ander willen.
Antwoord: De sleutel zit al in het woord “individuele persoon”. Individueel betekent “niet in divisies te delen”, ondeelbaar, niet te scheiden, heel, totaal, compleet. Dat is een individu.
We moeten het niet verwarren met “persoon”. Persoon komt van het woord ‘persona’ en ‘persona’ betekent masker. Dat is een beeld, een image, dat we neerzetten waar we geïdentificeerd mee geraakt zijn:
Zo ben ik nu eenmaal
Dat is mijn karakter, zo ben ik geboren
Ja, dat doe je toch automatisch, dat hoort bij mijn persoonlijkheid
Dat hebben we allemaal in onze familie
Dat denkt toch iedereen
Persoonlijkheid is iets wat je maakt: “mannetje maken”. Persoonlijkheid is een beeld creëren en dat doen we natuurlijk aldoor. Als ik naar de winkel ga en ik koop bepaalde kleding en ik ga naar de kapper en laat mijn haar op een bepaalde manier doen, dan zet ik gewoon een type, een karakter neer. Daar is niets mis mee. Als je bij het toneel bent dan kun je allerlei karakters, types verzinnen en spelen: ‘type casting’. De crux zit hem in het al dan niet geïdentificeerd zijn met een bepaald type. Je denkt dan dat je dat bent en zal van daaruit, permanent in vergelijking en afweging, je verhouden tot je omgeving. Je beweegt je niet vrij, heel, individueel. Je voelt je beperkt en probeert in een poging je vrijer te voelen “de ander, de omstandigheden” te bekritiseren en/of naar je hand te zetten. Je voelt jezelf meer -of minderwaardig.
Spéél met de verschillende karakters, afhankelijk van de omstandigheden. Als je er waarachtig vrij van bent om met die karakters, die persoonlijkheden, te spelen, geeft direct ruimte voor een helder bewustzijn dat flexibel en speels is van nature. We spelen zovele karakters op een dag: passagier in de bus, klant in de supermarkt, moeder/vader van je kinderen, patiënt bij de dokter, werknemer, werkgever, echtgenoot, etc.
Dan speelt het individu de persoonlijkheid en ben je je bewust dat je het speelt en ben je er vrij van in hetzelfde moment.
Persoonlijkheid is de buitenkant. De media maken hier gretig gebruik van door het creëren van allerlei persoonlijkheidstypes om het gewenste succes te behalen. Mensen worden gemanipuleerd in een gevoel van noodzaak om bepaalde artikelen aan te schaffen en er op een bepaalde manier uit te zien. We worden zelfs gemanipuleerd in onze gedragscode…. zodat we bijvoorbeeld moeten denken dat we “cool” zijn als we aldoor mobiel lopen te bellen. We horen “erbij” en leven in een vals gevoel van eenheid en geborgenheid.
Als twee persoonlijkheden in relatie gaan dan is dat vrágen om drama en teleurstelling. Wanneer er geen bewustzijn is van onze individualiteit (heelheid) denken we “de ander” nodig te hebben.
Zonder partner ben ik maar een half mens.
Allen is maar alleen, ik heb een partner nodig.
Hij/zij kan mij gelukkig maken.
Dit ‘image’ (beeld wat je maakt) is gekoppeld aan bepaalde gedragpatronen, verwachtingen, modellen; het toneelstuk is al geschreven en zal volgens dat script moeten verlopen. Een script dat uitsluitend functioneert als beide partners zich volgens dat script, de patronen die daarin vastgelegd zijn, gedragen. Maar het kan nooit werkelijk bevredigen en het is ongelooflijk broos. We gaan op elkaar letten en worden ontzettend afhankelijk van de ander. Dat is geen vrijheid. Dat is elkaar als krukken gebruiken om mee vooruit te komen; we proberen veiligheid en zekerheid te vinden in die patronen. De relatie wordt aldoor afgewogen tegen de achtergrond van onze verwachtingen en dat bepaald dan het al dan niet slagen ervan. Als het “klopt” houden we van elkaar en als het niet “klopt” is er irritatie of erger.
We leven in de veronderstelling dat we elkaars geliefden zijn, maar zijn in feite elkaars gevangenen. Een gevangene zal zich altijd proberen te bevrijden omdat het tegen zijn of haar wezenlijkheid ingaat. Twee “persoonlijkheden” die met elkaar in relatie gaan is in feite een huwelijk van conditioneringen. Het kan nooit waarachtig en werkelijk vervullend zijn.
Dus als je het idee hebt dan iemand je nog aan moet vullen, dan heb je het mis.
Als je een kreupele hebt en je hebt nog een kreupele dan heb je gewoon een hoop kreupelheid.
In het begin heb je dat niet zo in de gaten, dan heb je al die bio-chemicaliën die vrij komen uit de hersenen, maar die blijven maar drie maanden. Een vriendin zei eens tegen me: Ik werd wakker en draaide me om en ik keek naar hem en ik dacht ‘je bent toch maar een mager ding ook’. De stoffen waren uitgewerkt.
Een individu is een heel mens, authentiek, totaal onpersoonlijk luisterend naar de innerlijke stem, die geen script kent. Een individu is sensitief en trouw aan die innerlijke stem. De innerlijke stem is de stem van het hart dat klopt in universele harmonie met zichzelf.
Dit individu leeft als een waarachtig mens. Een waarachtig mens IS onverdeelde liefde.
Liefde is Liefde en kan niet gegeven of genomen worden, het is onlosmakelijk van “ZIJN”, zoals water onlosmakelijk is van vocht.
Hier is een relatie in heelheid, volledig en voedend in zichzelf. Een dergelijke relatie zal een stralende zegen zijn voor de hele omgeving en kan onmogelijk geïsoleerd worden ervaren.
Dat is zo intiem. Wat is het heerlijk is als iemand bij je is, die gaat mediteren of een boek pakt en in vanzelfsprekende harmonie bijdraagt aan de dagelijkse beslommeringen. Gewoon heel, zonder verwachtingen kijkt, jou ziet als zichzelf en zichzelf ziet als jou en alles daarin.
Intiemer kan het niet.
Mijn overtuiging is, en dan komen we op een heel ander vlak, dat als je met iemand een intieme seksuele relatie hebt, dat we dan een afspraak kunnen maken: ‘ik ga seksueel gezien alleen met jou’. Dat is geen liefde, dat is gewoon een afspraak, die de toch al drukke Westerse ‘mind’ laat ontspannen.
Als seksualiteit per definitie werkelijk liefde zou inhouden, dan denk ik dat het heel wat minder bedreven zou worden. Je kunt het gewoon met iedereen doen, je hoeft niet eens iemands naam te weten. Dus dat heeft niets met liefde te maken. Misschien wel de nuances, die je erin aan kunt brengen. Deze afspraak kan een hoop rust in de tent brengen. Maar ik heb nog nooit gezien dat het werkelijk afdoende bevrediging geeft.
De partner is zo’n prachtige spiegel om te kijken waar we nog niet volledig individueel gerealiseerd zijn. Als je beiden van harte leeft, individueel bent, dan heeft het bestaan een balans, een harmonie en een sensitiviteit van nature. Dan is er niet een conceptuele ethische norm waar je aan moet voldoen. Bepaalde dingen voelen gewoon niet goed. Je wilt van harte ook bijdragen en je deel leveren, vanzelf. Je hoeft je er feitelijk niet eens mee te bemoeien, je leeft in natuurlijke harmonie.
Het drama is dat we dat niet meer vertrouwen, we houden alles in de gaten. Kinderen leveren van nature hun bijdrage. Het universum wil participeren; het wil bijdragen aan zich zelf. Dat is een natuurlijke stroom. Maar wij zeggen van jongs af aan: “Pas op, kijk uit, doe dat niet” tegen onze kinderen. Hierdoor maken we er een soort corvee van, waar de kinderen dan weer proberen onderuit te komen. In een relatie is dat vaak ook het geval. We worden zo groot gebracht, dat we ons natuurlijk gevoel van bij te willen dragen al verloren hebben tegen de tijd dat we een relatie aan gaan. Dat is het hele drama.
Je hele wezen wil bijdragen zonder afweging of berekening. De regen draagt bij aan de aarde, de gewassen groeien en we voeden ons daarmee. Alles is Eén en dient het volgende. Het is een natuurlijke stromende cirkel die geen onderbreking kent.
Als je vrij bent van dogma’s ontstaat er een heel andere sensitiviteit. Je krijgt het vertrouwen dat de dingen op hun eigen wijze en tijd gebeuren, net als de knoppen aan de bomen in het voorjaar uitlopen. We hebben er niets mee te maken. Er is geen controle op, het gehoorzaamt niet aan ideeën die we er over hebben. Het is een volkomen autonome harmonieuze participatie: alles dient alles. Het heet Kavita; het is de rijm van het bestaan. Dit is absoluut zo en het is zo rijk en zegenrijk. Dan kun je met je partner zijn of je kunt niet met je partner zijn, want het zijn is compleet, individueel, heel en heilig. ‘Ik ben’, niet afhankelijk van deze of gene, van dit of dat.
In dat individuele hart is nectar ‘Amrit’ verborgen. Deze nectar heeft een geur, die zich vanzelf verspreid en zoals de honing in de bloem trekt het vanzelf bijen aan. Dan is je partner graag bij je. Dan is het fijn om samen te zijn. Dan is er een bepaalde harmonie in stilte; een harmonie in alle komende en gaande golfslag van het dagelijkse leven.
In vrijheid is er altijd evenwicht. Dit evenwicht kan alleen ervaren worden vanuit een flexibel, individueel hart. Een hart dat niets te verliezen heeft en gehoorzaam is aan de intuïtieve innerlijke stem, vrij van dogma’s of voorgedrukte scripts.
Ik vroeg eens aan mijn Meester aan de heilige rivier de Ganges: “Mensen gaan al duizenden jaren in deze rivier om hun zonden weg te wassen. Wat is feitelijk een zonde?” ShantiMayi antwoordde: ”de enige zonde is niet luisteren naar je innerlijke stem”.
Als je dit ten harte neemt, dan kun je zien hoe je vaak je dingen doet tegen beter weten in.
De innerlijke stem is soms maar een flits, maar dat is genoeg.
Als je naar deze stem luistert, dan ben je altijd ‘at home’ (thuis) bij jezelf.
Van hieruit wil je niets van een ander. Het is onmogelijk geworden.
Satsang Jivanjili 2-11-2002 Heerhugowaard, Nederland.